راز و رمز ادویه؛ از تاریخ انقضا تا نحوه نگهداری

یکی از اجزای مشترک در همه آشپزخانهها کابینتها هستند که بسیاری از چیزها اعم از مواد غذایی خشک تا ابزار و وسایل را در خود جای میدهند. شما هم به احتمال خیلی زیاد مثل اکثر ما کابینت و قفسههای آن را پر کردهاید از ادویهها و سبزیجات معطری که سالها در آنجا، جا خوش کردهاند. به احتمال خیلی زیاد هم تنها از چند مورد آنها مثل فلفل و دارچین و ... بیشتر از بقیه استفاده میکنید و ادویههایی همچون جوزهندی یا میخک را در کابینت و گنجههای آشپزخانه خود دارید که شاید در سال تنها یکی دو بار از آنها استفاده کنید؛ غافل از اینکه بدانید ادویهها و سبزیجات خشک و معطر هم تاریخ مصرف و انقضا دارند و نباید میهمان همیشگی و ثابت کابینت و قفسههای آشپزخانه شما باشند.
آیا ادویهها واقعاً تاریخ انقضا دارند؟
بله، ادویهها هم مثل سایر مواد غذایی خراب میشوند و تاریخ انقضا دارند. اما خوشبختانه این مورد خیلی جای نگرانی ندارد، چرا که احتمال اینکه به واسطه مصرف سبزیجات و ادویههایی که از تاریخ مصرف آنها گذشته باشد، مریض شوید خیلی ضعیف است. اما شاید این سوال در ذهنتان نقش ببندد که با این وجود، منقضی شدن ادویهها بیمعنا باشد. مصرف ادویه یا سبزیجات خشک تاریخ انقضا گذشته صرفاً ارتباطی با بیماری و مریضی ندارد، بلکه مصرف آنها با کیفیت و عطر و طعم نهایی خوراک ارتباط مستقیمی دارد. به این معنا که یک ادویه تازه به مراتب عطر و طعم دلنشینتری به خوراک میدهد تا یک ادویهای که سالها در گوشه کابینت مانده است.
روش تشخیص تاریخ انقضای ادویه
اما سوال اصلی این است که از کجا متوجه شویم تاریخ انقضای ادویهها یا سبزیجات معطر فرا رسیده است؟ یکی از سادهترین و کلیدیترین راهها برای تشخیص ادویه کهنه و جایگزین کردن آنها با ادویه تازه عطر و بوی آنها است. کافی است آنها را بو کنید، اگر عاری از عطر و بو باشند، باید آنها را دور بریزید و تازه آنها را جایگزین کنید.
در خصوص سبزیجات معطر برگدار مانند جعفری یا اورگانو یا آویشن پودر شده نیز باید به تغییر رنگ در آنها دقت کنید. هنگام خرید ادویه باید دقت خود را دوچندان کنید. بهعنوان مثال، اگر قصد خرید ادویه کاری را دارید، باید آن را بو کنید، اگر عطر و بوی آن مانند کاری که انتظار آن را دارید نیست، از خرید آن صرفنظر کنید و به سراغ مغازه بعدی بروید. بهطور کلی، ادویهها و سبزیجات خشک و معطر در طول زمان عطر و بوی خود را از دست میدهند. بنابراین توصیه میشود ادویههایی که خیلی از آنها استفاده نمیکنید را در مقیاس کم خریداری کنید تا همیشه از تازه آنها استفاده کنید.
زمان بررسی تازگی ادویهها و سبزیجات
سوالی که مطرح میشود این است که چند وقت به چند وقت باید ادویهها و سبزیجات معطر را با نوع تازه جایگزین کرد؟ برای اینکه به طور کل متوجه شویم که کدام ادویه عطر و بوی خود را از دست داده و کدام سبزیجات دچار تغییر رنگ شده، باید هر از چند گاهی کابینتها و گنجههای آشپزخانه را به یک خانه تکانی دعوت کنیم. اما سوال اینجاست که چند وقت به چند وقت باید این کار را انجام دهیم؟ بر اساس یک قاعده کلی بهتر است سالانه دستکم یکبار قفسههای کابینت را خالی کنیم و ادویهها را از لحاظ تازگی و کهنگی بررسی کنیم. خوشبختانه ما ایرانیها این کار را در اواخر اسفندماه به بهانه خانهتکانی برای نوروز انجام میدهیم؛ فقط یک بررسی ادویهها به لیست کارهای شب عیدمان اضافه میشود. ولی بسته به نوع ادویه تعداد دفعات بررسی متفاوت است که در ادامه به آن اشاره میکنیم:
• ادویههای کامل: ادویههای کامل نظیر دانههای فلفل یا دانه میخک را باید سالانه 3 تا 4 بار چک کرد تا از تازگی آنها مطمئن شد.
• ادویههای پودرشده: این ادویهها را بهتر است در سال 2 تا 3 بار چک کرد.
• سبزیجات برگدار: چک کردن سبزیجات خشک نظیر نعناع خشک، اورگانو و آویشن بهصورت سالی یکبار کافی است.
ادویه تازهتر، خواص بیشتر
همانطور که میدانید سبزیجات و ادویهها علاوه بر اینکه خوراک را خوش عطر و طعم میکنند، بسیاری از آنها مانند زردچوبه و دارچین دارای خواص درمانی و تغذیهای نیز هستند. در طول زمان که عطر و طعم آنها کم میشود، اثربخشی خواص آنها نیز کمرنگ میشود. بنابراین میتوان گفت ادویه کهنه علاوه بر نداشتن عطر و طعم، خواصی نیز در پی نخواهد داشت. بسیاری از کارشناسان تغذیه معتقدند که بهترین خواص تغذیهای از گیاهان و ادویههای تازه نشات میگیرد و با گذر زمان از خواص آنها کاسته میشود، پس هرچه ادویه و سبزیجات تازهتر باشند، طعم و عطر و همچنین خواص آنها بیشتر خواهد بود.
نحوه نگهداری
شاید این سوال مطرح شود که ادویهها و سبزیجات را چطور نگهداری کنیم که بهترین کیفیت را از نظر طعم داشته باشند؟ در پاسخ به این سوال باید گفت بهترین روش برای تازه نگهداشتن سبزیجات معطر و ادویهها این است که آنها را در ظرفهای دردار، در جای تاریک و خشک و به دور از نور آفتاب و رطوبت نگهداری کنیم.
به عبارت دیگر، شما باید ادویهها و سبزیجات معطر را دور از اجاق گاز نگهدارید تا از رطوبت و گرما فاصله داشته باشند. این در حالی است که متاسفانه بسیاری از خانمهای خانهدار ایرانی، محفظه فر اجاق گاز خود را به جایگاهی برای نگهداری ادویهها و سایر مواد غذایی تبدیل کردهاند که این خود روند کهنهشدن و از دست دادن خواص ادویهها را تسریع میکند. یکی از دیگر از کارهایی که به اشتباه عادت کردهایم انجام دهیم این است که پس از چشیدن مزه خوراک و نیاز برای اضافه کردن ادویه، ظرف ادویه را روی قابلمه در حال جوشی که بخار از آن بیرون میآید نگه میداریم و ادویه را اضافه میکنیم. باید بدانید که بخار و حرارت روی کیفیت ادویه تاثیر میگذارد. آشپزهای حرفهای توصیه میکنند که ادویه را روی دست خود بریزید و سپس به قابلمه در حال بخار اضافه کنید تا کیفیت ادویه به دلیل بخار ناشی از قابلمه تاثیر نگیرد.
نظرات
مطالب مرتبط
تحقیقات صورتگرفته روی شکلات نشان داد که مصرف شکلات میتواند به رگها و عروق قلب کمک کند و شکلات تلخ تا ۳۷ درصد احتمال خطر حمله قلبی را کاهش میدهد.
سرماخوردگي تقريباً شايعترين بيماري بين دانشآموزان در ايام مدرسه است که به شکلهاي مختلف آنها را درگير کرده و براي مدتي از درس و مدرسه باز ميدارد.
شلغم بهدليل داشتن ويتامين و خواص معدني زياد، از صيفيجات مهم بهشمار ميآيد و مصرف آن در زمستان به منظور تضمین سلامتی بسیار توصیه شده.
اگر از یک رژیم گیاهخواری تبعیت میکنید باید بدانید که این رژیم نیز نقصهایی دارد که باعث میشود بدن از یک سری مواد مغذی محروم بماند.